Het klinkt zo mooi: je eigen baas zijn, je eigen uren bepalen, eindelijk doen waar je passie ligt. Maar de realiteit? De eerste jaren zijn vaak een regelrechte hel van stress, slapeloze nachten en twijfels. En juist in die periode grijpen veel startende ondernemers naar iets om te ontspannen.
De stille realiteit achter het droomplaatje
Praat eens met een startende ondernemer en je hoort vaak hetzelfde verhaal. De druk is enorm. Klanten binnenhalen, factureren, boekhouding, marketing, en oh ja, ook nog het werk zelf doen waarvoor je ooit bent begonnen. Lisa, die twee jaar geleden haar eigen PR-bureau startte: "Die eerste maanden dronk ik elke avond een paar glazen wijn om mijn hoofd leeg te maken. Op een gegeven moment was het geen glaasje meer, maar een hele fles."
Volgens cijfers van verschillende verslavingsklinieken, waaronder THE YOUTURN, zien ze steeds vaker jonge ondernemers die de weg kwijtraken. De combinatie van financiële onzekerheid, gebrek aan structuur en het gevoel dat je niet mag falen, creëert een giftige cocktail van chronische stress.
Horeca en creatieve sectoren extra kwetsbaar
Het probleem is nog schrijnender in branches waar alcohol gewoon onderdeel is van de werkdag. Denk aan restaurants, bars, maar ook in de creatieve sector waar netwerken vaak gepaard gaat met drinken. Als je een eigen zaak in de horeca begint, sta je letterlijk midden tussen de flessen. De verleiding is enorm.
Thomas opende drie jaar geleden zijn eigen bar in Amsterdam. "Ik proefde natuurlijk voortdurend nieuwe cocktails, dronk mee met gasten om gezellig te zijn. Voor ik het doorhad, was ik overdag al bezig. Het voelde niet eens als drinken, het hoorde bij mijn vak." Uiteindelijk moest Thomas naar een prive afkickkliniek. "Best confronterend, maar het heeft mijn leven gered," zegt hij nu.
Waarom ondernemers zo kwetsbaar zijn
Het is niet voor niets dat startende ondernemers extra risico lopen. Er is niemand die je vertelt dat je moet stoppen, geen baas die doorheeft dat het niet goed gaat. Je werkt vanuit huis, bepaalt je eigen agenda. Die vrijheid kan ook isolement betekenen. En isolement en stress zijn een gevaarlijke combinatie.
"We zien regelmatig jonge ondernemers die eerst cocaïne gebruikten om de lange dagen vol te houden, en alcohol om daarna weer tot rust te komen," vertelt een counselor van THE YOUTURN. "Het is een klassiek patroon. Je denkt dat je het onder controle hebt omdat je nog steeds functioneert. Maar ondertussen…"
De weg terug
Gelukkig komt er steeds meer aandacht voor mentale gezondheid onder ondernemers. Er zijn inmiddels netwerken van ondernemers die open praten over burn-out, angst en ook verslaving. THE YOUTURN ziet bijvoorbeeld dat mensen eerder hulp zoeken dan tien jaar geleden. Wat ook helpt: er bestaan tegenwoordig programma's specifiek gericht op ondernemers, waar je in alle privacy aan je herstel kunt werken.
Want ja, als ondernemer wil je natuurlijk niet dat je hele netwerk weet dat je worstelt. Maar stilletjes doormodderen werkt ook niet. Lisa heeft inmiddels hulp gezocht en haar bedrijf draait beter dan ooit. "Ik dacht dat ik alles zelf moest doen en oplossen. Maar vragen om hulp was juist de meest ondernemende beslissing die ik ooit heb genomen."