In 2026 is het eigen risico voor de zorgverzekering een belangrijk onderwerp voor veel Nederlanders. Het eigen risico is het bedrag dat je zelf moet betalen voordat je zorgverzekeraar kosten vergoedt. Dit artikel legt uit wat het eigen risico precies inhoudt, hoe hoog het is in 2026 en hoe het werkt. Ook bespreken we de verschillen met de eigen bijdrage en de mogelijkheid om je eigen risico vrijwillig te verhogen.
Wat is eigen risico?
Het eigen risico is een verplicht bedrag dat je eerst zelf betaalt voor zorg uit de basisverzekering voordat je verzekeraar begint met vergoeden. In 2026 bedraagt dit verplichte eigen risico €385. Dit geldt alleen voor volwassenen vanaf 18 jaar en is van toepassing op de meeste zorgkosten, met enkele uitzonderingen zoals de huisarts.
Het eigen risico heeft als doel om mensen bewuster te maken van hun zorggebruik en om de totale zorgkosten in Nederland te beperken. Het bedrag van €385 is vastgesteld door de overheid en blijft jaarlijks hetzelfde tenzij anders besloten.
Kan ik mijn eigen risico verhogen?
Ja, je kunt ervoor kiezen om je eigen risico vrijwillig te verhogen. Dit kan tot een maximum van €500 extra bovenop het verplichte bedrag, wat neerkomt op een totaal van €885 in 2026. Door je eigen risico te verhogen, krijg je een korting op je maandelijkse premie. Deze korting verschilt per verzekeraar, maar kan aanzienlijk zijn.
Het verhogen van je eigen risico kan voordelig zijn als je verwacht weinig zorgkosten te maken. Het biedt een manier om te besparen op de maandelijkse kosten, maar brengt ook het risico met zich mee dat je meer zelf moet betalen als er onverwachte zorgkosten zijn.
Wanneer betaal je eigen risico?
Je betaalt het eigen risico wanneer je gebruikmaakt van zorg die onder de basisverzekering valt, zoals ziekenhuisbezoeken of medicijnen. Het geldt niet voor alle zorg; bijvoorbeeld kosten voor de huisarts vallen hier niet onder. Ook kinderen onder de 18 jaar zijn vrijgesteld van het betalen van een eigen risico.
De betaling van het eigen risico vindt meestal plaats na ontvangst van een rekening van je verzekeraar. Je kunt ervoor kiezen om dit bedrag in termijnen te betalen, afhankelijk van de voorwaarden van je verzekeraar.
Wat is het verschil tussen eigen risico en eigen bijdrage?
Het verschil tussen het eigen risico en de eigen bijdrage ligt in hoe ze worden toegepast. Het eigen risico is een vast bedrag dat je eerst zelf betaalt voordat vergoedingen starten. De eigen bijdrage daarentegen is een percentage of vast bedrag dat je altijd zelf betaalt naast de vergoeding door je verzekeraar.
Dergelijke bijdragen komen vaak voor bij specifieke medicijnen of hulpmiddelen die niet volledig worden gedekt door de basisverzekering. Het is belangrijk om beide termen niet door elkaar te halen, omdat ze verschillende financiële gevolgen kunnen hebben.
Welke zorg valt niet onder het eigen risico?
Bepaalde vormen van zorg vallen niet onder het verplichte eigen risico. Zo zijn bezoeken aan de huisarts altijd vrijgesteld, evenals verloskundige zorg en kraamzorg. Ook bepaalde hulpmiddelen voor chronische aandoeningen kunnen buiten het eigen risicobedrag vallen.
Het is belangrijk om goed te weten welke kosten wel of niet onder het eigen risico vallen, zodat je niet voor verrassingen komt te staan bij het ontvangen van rekeningen.
Veelgestelde vragen
Hoe werkt het eigen risico bij een operatie?
Bij een operatie worden alle kosten die onder de basisverzekering vallen eerst verrekend met je openstaande eigen risicobedrag. Zodra dit bedrag volledig is betaald, neemt je verzekeraar verdere kosten over.
Wat als ik 18 word tijdens het jaar?
Zodra je 18 wordt, ga je verplicht een deel van het jaar meebetalen aan het eigen risico. Dit wordt pro-rata berekend vanaf de maand waarin je jarig bent tot aan het einde van dat kalenderjaar.
Kan ik mijn eigen risico in termijnen betalen?
Ja, veel verzekeraars bieden de mogelijkheid om het openstaande bedrag aan eigen risico in termijnen af te lossen. Dit kan handig zijn om plotselinge hoge kosten beter beheersbaar te maken.
Geldt het eigen risico voor kinderen onder 18?
Nee, kinderen tot 18 jaar zijn vrijgesteld van het betalen van een eigen risico voor zorgkosten die onder de basisverzekering vallen.
Wanneer krijg ik de rekening voor mijn eigen risico?
Nadat je gebruik hebt gemaakt van zorg die onder het basispakket valt en waarvoor nog openstaand eigen risico geldt, ontvang je doorgaans binnen enkele maanden een rekening van jouw verzekeraar.